NGHIÊN CỨU ĐỔI MỚI CHÍNH SÁCH ĐẤT ĐAI ĐỂ PHÁT TRIỂN SINH KẾ BỀN VỮNG CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC THIỂU SỐ TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ

Abstract

Ensuring sustainable livelihoods for ethnic minorities is a matter of great concern today in Vietnam and around the world. The article provides an overview of sustainable livelihoods and land policies for ethnic minorities; at the same time, summarizes the implementation of land policy for ethnic minorities in Vietnam (period 2002-2023) and points out some shortcomings in land policy and sustainable livelihoods for ethnic minorities. They are (1) some concepts related to ethnic minorities and land use that have not been clarified, the classification of land and forests has not been consistent among laws; (2) the effectiveness in implementing land law for ethnic minorities is not high; (3) land management methods for ethnic minorities are not suitable with reality. From there, three groups of solutions to renew land policy are proposed to ensure sustainable livelihoods for ethnic minorities in the context of digital transformation, such as (1) perfect land policy for ethnic minorities; (2) strengthen the implementation of land policies for ethnic minorities; (3) innovate the method of land management in line with digital transformation.

Tóm tắt

Đảm bảo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) là vấn đề rất được quan tâm hiện nay tại Việt Nam và trên thế giới. Bài báo cung cấp cái nhìn tổng quan về sinh kế bền vững và chính sách đất đai (CSĐĐ) đối với ĐBDTTS. Đồng thời, tổng kết tình hình thực hiện CSĐĐ cho ĐBDTTS tại Việt Nam giai đoạn 2002-2022 và chỉ ra một số tồn tại về CSĐĐ, sinh kế bền vững cho ĐBDTTS. Đó là: (i) số khái niệm liên quan đến ĐBDTTS và việc sử dụng đất (SDĐ) chưa được làm rõ, việc phân loại đất và rừng chưa thống nhất giữa các luật; (ii) hiệu lực thực hiện chính sách pháp luật về đất đai đối với ĐBDTTS chưa cao; (iii) phương thức quản lý về đất đai đối với ĐBDTTS chưa phù hợp với thực tế. Từ đó đề xuất 3 nhóm giải pháp về đổi mới CSĐĐ để đảm bảo sinh kế bền vững cho ĐBDTTS trong bối cảnh chuyển đổi số, đó là: (1) hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai đối với ĐBDTTS; (2) tăng cường hiệu lực thực hiện chính sách pháp luật về đất đai đối với ĐBDTTS; (3) thay đổi phương thức quản lý về đất đai phù hợp với chuyển đổi số.