HIỆU QUẢ XỬ LÝ CITRAL VÀ GERANIOL GIÚP CHỐNG CHỊU BỆNH THÁN THƯ DO NẤM Colletotrichum gloeosporioides Ở CÂY HÀNH LÁ

Abstract

Green onion (Allium fistulosum L.) is a kind of spicy and popularly cultivated at our country. However, damage of anthracnose affects farmers to use lots of pesticides, impact health of farmer and consumer as well as environment. Application of lemongrass extract on managing anthracnose limits usage of pesticides and is environmentally friendly. Therefore, the research was carried out to evaluate efficacy of citral and geraniol from lemongrass extract on managing green onion anthracnose. The results showed that at net-house conditions, treatments of citral and geraniol helped green onion plants tolerate to anthracnose. Among them, the treatment of stem watering by citral at 2, 5, 7 days before pathogen inoculation and the treatment of stem watering by geraniol at 2, 5, 7 days before pathogen inoculation showed high efficacy, average of disease reduction during all observation time points at 61.23% and 47.72%, respectively. In addition, the green onion plants treated by citral/geraniol and inoculated with anthracnose increase active enzyme phenylalanine ammonia-lyase (PAL), significantly higher than those of the control treatment during all observation time points. Concentration PAL of the treatment citral gained 1.94 times (at 4 hours after pathogen inoculation) and that of the treatment geraniol gained 1.63 times (at 4 hours after pathogen inoculation), compared to the control.

Tóm tắt

Hành lá (Allium fistulosum L.) là loại cây gia vị, mang lại giá trị kinh tế cao và được trồng phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, bệnh thán thư gây hại làm nông dân phải sử dụng nhiều thuốc bảo vệ thực vật, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, người sản xuất và môi trường. Việc ứng dụng dịch trích sả giúp quản lý hiệu quả bệnh thán thư, hạn chế việc sử dụng thuốc hóa học và thân thiện môi trường. Từ đó, nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá hiệu quả của citral và geraniol trong dịch trích sả trong quản lý bệnh thán thư trên cây hành lá. Kết quả cho thấy, ở điều kiện nhà lưới, xử lý citral và geraniol giúp cây hành lá chống chịu bệnh thán thư. Trong đó, nghiệm thức tưới gốc citral ở 2, 5, 7 ngày trước khi lây bệnh và tưới gốc geraniol ở 2, 5, 7 ngày trước khi lây bệnh thể hiện hiệu quả cao, trung bình hiệu quả giảm bệnh qua các thời điểm lần lượt là 61,23% và 47,72%. Bên cạnh đó, khi cây hành lá được xử lý citral/geraniol và chủng bệnh thán thư, góp phần gia tăng hoạt tính enzyme phenylalanine ammonia-lyase (PAL) cao hơn so với đối chứng qua các thời điểm khảo sát. Ở nghiệm thức citral, hoạt tính enzyme PAL cao hơn 1,94 lần (4 giờ sau khi lây bệnh nhân tạo) và nghiệm thức geraniol cao hơn 1,63 lần (8 giờ sau khi lây bệnh nhân tạo) so với đối chứng.