ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC DẠNG PHÂN VÔ CƠ (N, P, K) ĐẾN NĂNG SUẤT LÚA TRÊN ĐẤT PHÙ SA VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Abstract

This study was conducted to evaluate the agronomic effectiveness of different inorganic fertilizer forms (N, P, K) on commercial rice production in alluvial soils of the Mekong River Delta (MRD), providing a basis for adjusting fertilizer rates to enhance yield and economic efficiency. Field trials were carried out in Dong Thap province over two years (2023 - 2024) using a randomized complete block design with replications. Treatments included coated urea fertilizers such as yellow urea (coated with N-(n-butyl) thiophosphoric triamide), green urea (coated with N-KEEP to reduce hydrolysis), black urea (coated with humic acid) and P-Avail (polymer-coated DAP), compared with traditional urea and DAP. Results showed that improved urea types (especially yellow and green urea) and customized NPK fertilizers increased rice yield by 7.4 - 12.8% compared with the control using conventional fertilizers, with mixing NPK customized formulas achieving the highest and most stable yields across all growing seasons. Nutrient use efficiency was highest in the customized mixing NPK treatment (42.6 kg grain/kg N+P₂O₅+K₂O), followed by yellow and green urea (~42 kg/kg), both exceeding the control by 12 - 13%. P-Avail did not show clear advantages under acidic alluvial soil conditions. In terms of economic returns, yellow urea generated the highest profit (+12.5%), followed by green urea and customized mixing NPK, while P-Avail offered only a slight increase (+2.4%). These findings confirm the potential of advanced fertilizer forms, particularly stabilized urea products, in improving rice yield and nutrient use efficiency in alluvial soils of the MRD. This study aimed to assess the agronomic effectiveness of N, P₂O₅ and K₂O fertilizers on commercial rice cultivated on alluvial soils in the Mekong River Delta (MRD).

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định hiệu quả nông học của các dạng phân bón vô cơ (N, P, K) đến lúa hàng hóa tại vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), làm cơ sở để xác định, điều chỉnh lượng bón phù hợp, nâng cao năng suất, hiệu quả kinh tế cho người dùng. Nghiên cứu được thực hiện tại tỉnh Đồng Tháp trong hai năm 2023 - 2024 bằng thí nghiệm đồng ruộng (on farm), bố trí theo thí nghiệm chính quy, có nhắc lại với các dạng phân đạm, gồm: Urê vàng (urê  bọc bằng N (n-Butyl) thiophosphoric triamide), urê xanh (urê được bọc bằng N-KEEP, giảm thủy phân), urê đen (urê được bọc bằng axit humic), P-Avail (DAP được bọc bằng polyme) so với phân urê thông thường và DAP thông thường. Kết quả cho thấy, các dạng urê cải tiến (đặc biệt là urê vàng và urê xanh) và phân hỗn hợp NPK chuyên dùng giúp tăng năng suất lúa từ 7,4 - 12,8% so với công thức bón phân đơn; trong đó, phân hỗn hợp NPK chuyên dùng đạt năng suất cao và ổn định nhất ở cả ba vụ. Hiệu lực phân bón đạt cao nhất ở công thức bón phân hỗn hợp NPK chuyên dùng (42,6 kg/kg), tiếp đến urê vàng và urê xanh (42 kg/kg), cao hơn 12 - 13% so với phân đơn. P-Avail không thể hiện lợi thế rõ rệt trong điều kiện đất phù sa chua. Về hiệu quả kinh tế, urê vàng cho lợi nhuận cao nhất (tăng 12,5%), tiếp theo là urê xanh và phân hỗn hợp NPK chuyên dùng; P-Avail tăng nhẹ 2,4%. Kết quả khẳng định tiềm năng của các dạng phân bón cải tiến, đặc biệt là các dạng urê ổn định, trong việc nâng cao năng suất và hiệu quả sử dụng dinh dưỡng trên đất phù sa vùng ĐBSCL.