ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG TÍCH LŨY CARBON HỮU CƠ ĐẤT DƯỚI ẢNH HƯỞNG CỦA ĐIỀU KIỆN KHÍ HẬU, TÍNH CHẤT ĐẤT VÀ HOẠT ĐỘNG CANH TÁC

Abstract

Soil organic carbon accumulation affects soil health, atmospheric CO₂ absorption and carbon sequestration in soil. This study aims to evaluate the effects of climate conditions, soil types, soil texture and properties, agricultural practices, surface organic material and use types (acacia, rice, pomelo, grassland, bare land) on soil organic carbon (SOC). The study applied a multivariate linear regression model using SPSS to build a predictive model and appreciate the effects of the factors on SOC accumulation. The results indicated that four factors, including pH, total N, total K₂O and surface organic material, accounted for 85.4% of the SOC changes. Of which, surface organic material correlated the best with SOC reserves (R² = 0.74). For the less disturbed land use types, the correlations of pH and surface organic material with SOC contents were better than other factors. In contrast, total N and total K₂O had the best linear correlation with SOC contents in land use types with additional fertilizer application and tillage.

Tóm tắt

Sự tích lũy carbon hữu cơ trong đất ảnh hưởng đến sức khỏe đất, sự hấp thụ CO₂ khí quyển và cô lập carbon trong đất, đóng góp quan trọng đến sự ấm lên toàn cầu. Vì vậy, mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá khả năng tích lũy carbon hữu cơ trong đất (SOC) dưới các điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, tính chất chất đất và loại hình sử dụng đất (keo, lúa, thanh trà, đất đồng cỏ và đất trống). Nghiên cứu sử dụng phương trình hồi quy tuyến tính đa biến chạy trên phần mềm SPSS để xây dựng mô hình và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến trữ lượng SOC. Nghiên cứu được tiến hành tại thành phố Huế. Kết quả cho thấy, 4 yếu tố đất gồm: pH, N tổng số, K₂O tổng số và chất hữu cơ bề mặt quyết định 85,4% sự thay đổi của SOC. Trong đó, chất hữu cơ bề mặt tuyến tính tốt nhất với trữ lượng SOC (R² = 0,74). Đối với loại hình sử dụng đất ít bị xáo trộn, sự tương quan giữa giá trị pH đất, chất hữu cơ bề mặt với trữ lượng SOC là tốt hơn so với các yếu tố khác. Ngược lại, hàm lượng N và K₂O tương quan tốt hơn với SOC trong các loại hình sử dụng đất có bón phân bổ sung và làm đất.