Hiệu quả xử lý các loại muối silicate đến khả năng kháng bệnh đốm vằn do nấm Rhizoctonia solani Kuhn trên cây lúa nếp AG

Abstract

Glutinous rice AG is a specialty, creating high economic value for farmers in Mekong delta. In recent years, sheath blight causes severe damage in glutinous rice AG. On this basis, the present study was carried out to evaluate resistance ability of glutinous rice AG after treating several silicate compounds (Si). At first, effect of several Si compounds against sheath blight in glutinous rice AG was performed under net house conditions was conducted, 10 treatments as CaSiO₃-20N, CaSiO₃-50N, Na₂SiO₃-20N, Na₂SiO₃-50N, K₂SiO₃-20N, K₂SiO₃-50N, SLM-20N, SLM-50N, Control-20N and Control-50N. The results showed that treatment of Si at 20 days after growing (DAG) gained good disease reduction at 10 and 20 days after inoculation (DAI), not gained effect on increasing yield and yield elements. Meanwhile, treatment of Si at 50 DAG showed good disease reduction at 30 DAI, quantity of panicle per pot and grain weight per pot. Efficacy of each treatment depends on the kind of Si compounds. The treatment of Si at 50 DAG also inhibited formation of slerotia of R. solani. At field conditions, two treatments of CaSiO₃ and K₂SiO₃ helped glutinous rice plants inhibit sheath blight and gain yield better than treatment of Na₂SiO₃.

Tóm tắt

Cây lúa nếp AG là đặc sản mang lại giá trị kinh tế cao cho người trồng lúa nếp ở đồng bằng sông Cửu Long. Trong thời gian gần đây, bệnh đốm vằn gây hại nghiêm trọng trên lúa nếp AG. Do đó, nghiên cứu đã được thực hiện nhằm đánh giá khả năng kháng bệnh đốm vằn của cây lúa nếp sau khi xử lý với các dạng muối silicate (Si). Đầu tiên, ảnh hưởng của các dạng Si đến khả năng kháng bệnh đốm vằn trên lúa nếp AG được khảo sát ở điều kiện nhà lưới, 4 lần lặp lại, 10 nghiệm thức là: CaSiO₃-20N, CaSiO₃-50N, Na₂SiO₃-20N, Na₂SiO₃-50N, K₂SiO₃-20N, K₂SiO₃-50N, SLM-20N, SLM-50N, đối chứng-20N và đối chứng-50N. Kết quả cho thấy, việc xử lý chất Si ở 20 ngày sau gieo (NSG) giúp đạt hiệu quả giảm bệnh đốm vằn ở 10 và 20 ngày sau khi lây bệnh (NSLB), không thể hiện rõ hiệu quả trong việc gia tăng năng suất và các thành phần năng suất. Trong khi đó, việc xử lý Si ở 50 NSG giúp đạt hiệu quả giảm bệnh ở 30 NSLB, số bông trên chậu và khối lượng hạt trên chậu. Hiệu quả đạt được khác nhau tùy vào loại chất Si. Việc xử lý Si ở 50 NSG giúp ức chế sự hình thành hạch nấm R. solani. Ở điều kiện ngoài đồng, nghiệm thức CaSiO₃ và K₂SiO₃ giúp cây lúa nếp ức chế bệnh và đạt năng suất tốt hơn so nghiệm thức Na₂SiO₃.