NGUỒN VẬT LIỆU CHO GEN KHÁNG BỆNH ĐẠO ÔN TỪ GIỐNG LÚA TẺ TÉP, VIỆT NAM

Abstract

Rice breeding for blast resistance is the optimal strategy to effectively manage the disease in rice production worldwide. The Vietnamese landrace “Te Tep” has become a source of breeding material providing target genes for broad-spectrum and sustainable blast resistance. Te Tep is an indica subspecies with a genome carrying many resistance genes and gene clusters to blast fungus. The inclucled genes could be cited as followed: Pi-tp gene on chromosome 1; Pi-54 and Pi-kh on chromosome 11; Pi-2t on chromosome 2; Pita, Pita2, Pi-67 on chromosome 12, near the centromere; and especially the gene cluster encoding the protein NLR-LRR (nucleotide-binding site leucine-rich repeat). All of these have formed a rice genome dealing with many rare genetic material (donors) for rice breeding program of high-yielding varieties with broad-spectrum and sustainable blast resistance.

Tóm tắt

Phát triển giống lúa kháng đạo ôn là giải pháp tối ưu trong chiến lược quản lý bệnh đạo ôn trong sản xuất lúa toàn thế giới. Giống lúa bản địa Việt Nam là Tẻ Tép đã trở thành nguồn vật liệu cung cấp gen kháng bệnh đạo ôn phổ rộng và bền vững. Tẻ Tép thuộc loại hình indica với genome mang nhiều gen kháng và chùm gen kháng (cluster) được phân lập gần đây và trong quá khứ như sau: Gen Pi-tp trên nhiễm sắc thể 1; Pi-54 và Pi-k^h trên nhiễm sắc thể 11; Pi-2t trên nhiễm sắc thể 2; Pita, Pita2, Pi-67 trên nhiễm sắc thể 12, gần tâm động; đặc biệt là chùm gen kháng (cluster) mã hóa protein NLR-LRR (nucleotide-binding site leucine-rich repeat). Tất cả đã hình thành nên một hệ gen có khả năng cho nguồn vật liệu di truyền (donors) rất quý hiếm, phục vụ chương trình lai tạo giống lúa cao sản kháng bệnh đạo ôn phổ rộng và bền vững.