ĐÁNH GIÁ TÍNH ĐA HÌNH VÀ MỐI QUAN HỆ DI TRUYỀN CỦA MỘT SỐ LOÀI DÂY THÌA CANH (Gymnema sylvestre (Retz.) R.Br. ex Sm., Gymnema yunnanense Tsiang, Gymnema latifolium Wall. ex Wight) ĐƯỢC BẢO TỒN TẠI VIỆT NAM BẰNG CHỈ THỊ SSR (SIMPLE SEQUENCE REPEATS)

Abstract

This study was conducted to assess the genetic diversity and determine the relationships among 15 samples of Gymnema sylvestre (Retz.) R.Br. ex Sm., Gymnema yunnanense Tsiang, Gymnema latifolium Wall. ex Wight conserved in Vietnam using 24 SSR markers. Total DNA was extracted from young leaves and amplified by PCR with SSR primers. Polymorphic PCR products were analyzed by polyacrylamide gel electrophoresis. The analysis of the genetic similarity matrix (Jaccard's coefficient) revealed that the similarity levels ranged from 0.08 (between M3 and M12) to 0.56 (between M4 and M6), with an average value of 0.28, reflecting considerable genetic diversity within the sample population. The dendrogram constructed using the UPGMA method divided the 15 samples into two main groups at a similarity level of approximately 0.25 - 0.28. Group I comprised 11 samples (M1, M2, M3, M4, M5, M6, M8, M10, M11, M13, M15) and Group II consisted of 4 samples (M7, M9, M12, M14), with smaller subgroups showing clear genetic differentiation. Sample pairs with high similarity M4 - M6: 0.56; M1 - M5: 0.53 and low similarity M3 - M12: 0.08 were identified. The research findings provide important scientific data on the genetic resources of Gymnema sylvestre (Retz.) R.Br. ex Sm., Gymnema yunnanense Tsiang and Gymnema latifolium Wall. ex Wight in Vietnam, serving as a basis for effective conservation, management, utilization, and orientation for future breeding programs.

Tóm tắt

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá đa dạng di truyền và xác định mối quan hệ giữa 15 mẫu Dây thìa canh, thuộc 3 loài: Gymnema sylvestre (Retz.) R.Br. ex Sm., Gymnema yunnanense Tsiang, Gymnema latifolium Wall. ex Wight được bảo tồn tại Việt Nam bằng 24 chỉ thị SSR. ADN tổng số được tách chiết từ lá non và khuếch đại PCR với các cặp mồi SSR. Sản phẩm PCR đa hình được phân tích bằng điện di trên gel polyacrylamide. Kết quả phân tích ma trận tương đồng di truyền (hệ số Jaccard) cho thấy mức độ tương đồng dao động từ 0,08 (giữa M3 và M12) đến 0,56 (giữa M4 và M6), với giá trị trung bình là 0,28, phản ánh sự đa dạng di truyền đáng kể trong tập đoàn mẫu. Cây phân loại di truyền xây dựng bằng phương pháp UPGMA đã chia 15 mẫu thành hai nhóm chính ở mức tương đồng khoảng 0,25 - 0,28. Nhóm I bao gồm 11 mẫu (M1, M2, M3, M4, M5, M6, M8, M10, M11, M13, M15) và nhóm II gồm 4 mẫu (M7, M9, M12, M14), với các phân nhóm nhỏ hơn thể hiện sự phân hóa di truyền rõ rệt. Các cặp mẫu có độ tương đồng cao M4 - M6: 0,56; M1 - M5: 0,53 và thấp M3 - M12: 0,08 đã được xác định. Kết quả nghiên cứu cung cấp những dẫn liệu khoa học quan trọng về nguồn gen Dây thìa canh tại Việt Nam, làm cơ sở cho công tác bảo tồn, quản lý, khai thác hiệu quả và định hướng cho các chương trình chọn tạo giống trong tương lai.