NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM HỌC LOÀI DÓ VÂN NAM (Aquilaria yunnanensis S. C.Huang) TẠI TỈNH BẮC NINH VÀ QUẢNG NINH

Abstract

Aquilaria yunnanensis S. C.Huang belong to Aquilaria is one of the species that can produce high-quality agarwood. In order to contribute to providing a scientific basis for the conservation of A. yunnanensis, the study was conducted to assess the distribution status and ecological characteristics of A. yunnanensis in Son Dong district, Bac Giang province (Bac Ninh province now) and Ha Long city, Quang Ninh province. The study investigated 6 transect lines and 6 sampling plots (1.000 m²) to determine the natural distribution area and ecological characteristics of the forest where this species distributed. The study also determined the soil characteristics, physical and chemical properties of the soil in two areas where A. yunnanensis is distributed. The results identified 61 individuals in Ha Long city, Quang Ninh province distributed at altitudes of 133 - 430 m and 12 individuals in district Son Dong, Bac Giang province at altitudes of 421 - 649 m. The total of 73 individuals included both mature and regenerated trees. Regarding forest ecological characteristics, the composition of tree species in the sampling plots has the number of 12 - 24 species, and a regeneration of trees ranging from 10 - 21 species. The dominant tree species participating in the composition of the standing tree layer range from 4 - 8 species, and the regeneration of trees range from 4 - 5 species. In the stading tree layer and the regenerated tree layer, A. yunnanensis appears in the composition of the sampling plots investigated in Quang Ninh province. A. yunnanensis is distributed in the areas where the soils with mechanical composition from medium clay to heavy loam and pH from very acidic to acidic, on mountain slopes with high slopes from 10 - 25º.

Tóm tắt

Dó vân nam (Aquilaria yunnanensis S. C.Huang) thuộc chi Aquilaria, là một trong số các loài Dó trầm có khả năng cho trầm chất lượng cao. Để góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc bảo tồn loài Dó vân nam, nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng phân bố và đặc điểm sinh thái của loài Dó vân nam tại huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang (nay là tỉnh Bắc Ninh) và thành phố Hạ Long (cũ), tỉnh Quảng Ninh. Nghiên cứu tiến hành điều tra 6 tuyến và 6 ô tiêu chuẩn (1.000 m²) để xác định khu vực phân bố tự nhiên, đặc điểm sinh thái rừng nơi có loài Dó vân nam phân bố. Nghiên cứu cũng đã xác định được đặc điểm đất, tính chất vật lý và hoá học của đất tại hai khu vực có loài Dó vân nam phân bố. Kết quả đã xác định được 61 cá thể tại thành phố Hạ Long (cũ), tỉnh Quảng Ninh phân bố ở độ cao từ 133 - 430 m và 12 cá thể tại huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang (cũ) ở độ cao 421 - 649 m. Tổng số 73 cá thể bao gồm cả cây trưởng thành và cây tái sinh. Thành phần loài cây gỗ trong các ô tiêu chuẩn có loài Dó vân nam phân bố dao động từ 12 - 24 loài, cây tái sinh từ 10 - 21 loài. Nhóm loài cây ưu thế tham gia công thức tổ thành tầng cây gỗ từ 4 - 8 loài, tầng cây tái sinh từ 4 - 5 loài. Ở tầng cây cao và tầng cây tái sinh, Dó vân nam xuất hiện trong công thức tổ thành tầng cây gỗ của 2/6 ô tiêu chuẩn điều tra tại tỉnh Quảng Ninh. Dó vân nam phân bố trên các loại đất có thành phần cơ giới từ đất sét trung bình đến đất thịt nặng và có độ pH từ rất chua đến chua tại sườn núi có độ dốc từ 10 - 25^oº.