NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG QUY TRÌNH TRỒNGVÀ SƠ CHẾ DƯỢC LIỆU NẦN NGHỆ (Dioscorea collettii Hook.f.)

Abstract

Yellow ginger (Dioscorea collettii Hook.f.) a species of the genus Dioscorea, is recognized as a valuable source of food and medicinal materials; however, its cultivation practices have not yet been systematically investigated. Our research aims to develop a technical process for planting Yellow ginger in Phong Tho commune, Lai Chau province, contributing to the conservation and development of the genetic resources of this threat predictions medicinal plant. The results show that the planting season from February to May is all suitable for the growth and development of Yellow ginger in Phong Tho commune, Lai Chau province. A planting density of 50,000 plants per hectare, along with 5 tons of microbial organic fertilizer, 110 kg of nitrogen (N), 200 kg of phosphorus (P₂O₅), and 110 kg of potassium (K₂O), is most suitable for Yellow ginger cultivation, with an actual yield of 4.64 tons per hectare. When planted in Phong Tho commune, Lai Chau province, Yellow ginger is affected by gray worms, root collar disease, and nodule nematodes, which cause damage at a local and uncommon level. The most suitable method for preliminary processing of Yellow ginger Rhizomes  is cold drying, which results in a diosgenin content of 2.62%, and an extract amount of 18.7%. The quality of the medicinal herbs remains preserved after 9 months of cold storage in vacuum PP packaging bags, with an extract content of 18.1% and diosgenin content of 2.52% after storage.

Tóm tắt

Cây Nần nghệ (Dioscorea collettii Hook.f.) là một loài thuộc chi Củ nâu (Dioscorea), được biết đến như nguồn thực phẩm và dược liệu có giá trị nhưng hiện nay các quy trình trồng chưa được nghiên cứu. Nghiên cứu nhằm xây dựng quy trình kỹ thuật trồng cây Nần nghệ, góp phần bảo tồn và phát triển nguồn gen cây thuốc quý đang trong diện sắp nguy cấp. Kết quả cho thấy: Thời vụ trồng từ tháng 2 - 5 đều thích hợp cho sự sinh trưởng và phát triển của cây Nần nghệ. Mật độ trồng 50.000 cây/ha và bón 5 tấn hữu cơ vi sinh (HCVS) + 110 kg N + 200 kg P₂O₅ + 110 kg K₂O phù hợp nhất cho cây Nần nghệ với năng suất thực thu đạt 4,64 tấn/ha. Khi trồng tại xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu, cây Nần nghệ xuất hiện sâu xám, bệnh lở cổ rễ và tuyến trùng nốt sưng gây hại ở mức độ cục bộ và không phổ biến. Phương pháp sơ chế phù hợp nhất cho dược liệu củ Nần nghệ là sấy lạnh, với hàm lượng diosgenin đạt cao nhất 2,62%, lượng chất chiết được đạt 18,7%. Chất lượng dược liệu vẫn đảm bảo sau 9 tháng bảo quản lạnh trong túi bao bì PP có hút chân không với hàm lượng chất chiết được là 18,1% và lượng diosgenin đạt 2,52% sau 9 tháng bảo quản.