GIÁM SÁT THAY ĐỔI NHIỆT ĐỘ BỀ MẶT TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2020 - 2025 BẰNG DỮ LIỆU VIỄN THÁM

Abstract

This study aims to develop a workflow to monitor and evaluate LST dynamics in Ho Chi Minh City during the 2020 - 2025 period, based on the integration of remote sensing data and Geographic Information Systems (GIS). The utilized data consists of Landsat 8 imagery representing both the dry and rainy seasons. LST was retrieved using the thermal band, coupled with image calibration and normalization. Additionally, the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) was employed to analyze the role of vegetation cover in the spatial distribution of surface temperature. The findings indicate that high LST is primarily concentrated in areas with high building density and impervious surfaces, such as the urban core, major transportation corridors and industrial zones. Conversely, areas with dense vegetation cover, including parks, riparian corridors and suburban regions, maintained significantly lower temperatures. Furthermore, the study elucidated the seasonal patterns of LST. The average temperature during the dry season exhibited significant fluctuations; in the 2020 - 2021 period, dry season LST values ranged from 28.85 - 28.95°C, before increasing to 32.01 - 32.07°C in the 2022 - 2023 period. During the rainy season, LST values were more stable, ranging from 27.04 - 29.53°C between 2020 and 2022. The 2023 - 2025 period recorded a decreasing trend in LST, with surface temperatures predominantly remaining between 28°C and 29°C. The consistent negative correlation between NDVI and LST further highlights the critical role of green infrastructure in regulating the urban microclimate.

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm xây dựng quy trình giám sát và đánh giá biến động nhiệt độ bề mặt (LST) tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2020 - 2025 trên cơ sở kết hợp dữ liệu viễn thám và hệ thống thông tin địa lý (GIS). Dữ liệu sử dụng là ảnh Landsat 8, đại diện cho mùa khô và mùa mưa. LST được tính toán thông qua kênh nhiệt, kết hợp hiệu chỉnh và chuẩn hóa ảnh; chỉ số thực vật chuẩn hóa (NDVI) được sử dụng để phân tích vai trò của lớp phủ thực vật đối với phân bố nhiệt độ bề mặt. Kết quả nghiên cứu cho thấy LST cao tập trung tại các khu vực có mật độ xây dựng và bề mặt không thấm cao như khu vực trung tâm đô thị, các trục giao thông chính và cụm công nghiệp. Ngược lại, các khu vực có mật độ thực vật cao như công viên, hành lang sông rạch và vùng ngoại ô duy trì nền nhiệt thấp hơn đáng kể. Ngoài ra, kết quả nhiên cứu cũng đã làm rõ quy luật theo mùa của LST, theo đó hhiệt độ trung bình mùa khô dao động lớn, giai đoạn 2020 - 2021 giá trị LST mùa khô từ 28,85 - 28,95°C, giai đoạn 2022 - 2023 tăng lên 32,01 - 32,07°C. Vào mùa mưa giá trị LST ổn định hơn, trong giai đoạn 2020 - 2022 dao động trong khoảng 27,04 - 29,53°C. Giai đoạn 2023 - 2025 ghi nhận xu hướng LST giảm, phần lớn nhiệt độ bề mặt từ 28 - 29^oC. Mối quan hệ nghịch giữa NDVI và LST ổn định, phản ánh vai trò quan trọng của thảm xanh trong điều tiết vi khí hậu đô thị.