ỨNG DỤNG MÔ HÌNH CLUMondo DỰ BÁO SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TỈNH AN GIANG ĐẾN NĂM 2030

Abstract

This study applied the CLUMondo model to simulate agricultural land use change in the former Kien Giang area (now part of An Giang province, Vietnam) under the context of agricultural restructuring and climate change adaptation. Input data included land use maps for 2015, 2020 and 2025, combined with driving factors such as transportation, hydrological systems, population distribution, salinity levels, salinity duration, inundation duration and freshwater availability duration. Land-use classification results indicated that during the 2015 - 2020 period, the areas of rice cultivation and perennial crops decreased, whereas rice–shrimp farming, aquaculture and built-up land increased significantly. Logistic regression results showed that the selected driving factors effectively explained the spatial distribution of land use, with Area Under the Curve (AUC) values ranging from 0.74 to 0.95. Model validation using the 2025 land use map achieved an overall accuracy of 85.2% and a Kappa coefficient of 0.86. Based on these results, two land-use scenarios for 2030 were developed. Scenario 1 projected a continued decline in rice cultivation land to 245,312 ha due to conversion toward more economically profitable production systems. In contrast, the planning-oriented scenario maintained rice cultivation land at 266,120 ha and limited the expansion of non-agricultural land, in line with local food security objectives and agricultural development strategies. The findings highlight the important role of land-use planning in controlling the decline of rice-growing areas and guiding land-use allocation toward sustainable development goals.

Tóm tắt

Nghiên cứu ứng dụng mô hình CLUMondo để mô phỏng biến động sử dụng đất nông nghiệp tại khu vực tỉnh Kiên Giang cũ (nay thuộc tỉnh An Giang) trong bối cảnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất và thích ứng với biến đổi khí hậu. Dữ liệu đầu vào gồm bản đồ sử dụng đất các năm 2015, 2020, 2025 cùng các yếu tố tác động như giao thông, thủy hệ, dân số, độ mặn, thời gian mặn, thời gian ngập và thời gian nước ngọt. Kết quả giải đoán cho thấy, giai đoạn 2015 - 2020, đất chuyên lúa và cây lâu năm giảm, trong khi đất lúa - tôm, thủy sản và xây dựng tăng rõ rệt. Phân tích hồi quy logistic các biến động lực giải thích tốt sự ảnh hưởng của các biến trong phân bố sử dụng đất với chỉ số AUC dao động từ 0,74 - 0,95. Kết quả mô phỏng hiện trạng năm 2025 đạt độ chính xác tổng thể 85,2% và hệ số Kappa 0,86. Trên cơ sở đó, hai kịch bản sử dụng đất đến năm 2030 được xây dựng. Kịch bản 1 dự báo diện tích đất chuyên lúa tiếp tục giảm xuống còn 245.312 ha do quá trình chuyển đổi sang các loại hình sản xuất có giá trị kinh tế cao hơn. Trong khi đó, kịch bản định hướng quy hoạch duy trì diện tích đất chuyên lúa ở mức 266.120 ha và hạn chế mở rộng đất phi nông nghiệp phù hợp với mục tiêu bảo đảm an ninh lương thực và định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương. Kết quả nghiên cứu cho thấy, các định hướng quy hoạch có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát xu hướng suy giảm đất lúa và định hướng phân bố sử dụng đất theo mục tiêu phát triển bền vững.