ỨNG DỤNG MÔ HÌNH PLS-SEM ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT ĐẾN GIAO ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH GIA LAI

Abstract

In the context of increasing pressure on land resources resulting from socio-economic development, land fund development plays an important role in ensuring the implementation of land allocation policies for households and individuals. This study assessed the impact of land fund development on land allocation-an issue that has received limited quantitative attention in Vietnam-by integrating secondary and household survey data and applying the PLS-SEM model. Research data were collected from a survey of 400 households allocated land during the 2019–2023 period in Tay Sơn, Quy Nhon, and An Lao, which formerly belonged to Bình Định Province and are now part of Gia Lai Province following administrative restructuring. The results indicate that land fund development has a positive and statistically significant impact on land allocation (β = 0.431; p < 0.001), explaining 18.6% of the variance in land allocation. During the 2019-2023 period, land funds were mainly generated from unused land and land clearance activities. The findings also reveal differences in the conversion efficiency from land fund development to land allocation across the study areas, with An Lao demonstrating a higher conversion efficiency than Quy Nhơn and Tây Sơn due to the impact of the Dong Mit Reservoir project in 2021.

Tóm tắt

Trong bối cảnh quỹ đất ngày càng chịu áp lực từ phát triển kinh tế - xã hội, phát triển quỹ đất đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm thực hiện chính sách giao đất cho hộ gia đình, cá nhân. Nghiên cứu đã lượng hóa ảnh hưởng của phát triển quỹ đất đến giao đất - vấn đề còn ít được lượng hóa trong các nghiên cứu tại Việt Nam – thông qua việc tích hợp số liệu thứ cấp với dữ liệu khảo sát hộ gia đình và áp dụng mô hình PLS-SEM. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ khảo sát 400 hộ gia đình được giao đất trong giai đoạn 2019-2023 tại khu vực Tây Sơn, Quy Nhơn và An Lão, thuộc tỉnh Bình Định trước đây và nay thuộc tỉnh Gia Lai sau sắp xếp đơn vị hành chính. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Phát triển quỹ đất có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến giao đất (β = 0,431; p < 0,001), giải thích 18,6% sự biến thiên của giao đất. Trong giai đoạn 2019-2023, nguồn để phát triển quỹ đất chủ yếu từ đất chưa sử dụng và giải phóng mặt bằng. Kết quả cũng cho thấy mức độ chuyển hóa từ phát triển quỹ đất sang giao đất có sự khác biệt giữa các khu vực, trong đó An Lão có khả năng chuyển hóa quỹ đất sang giao đất cao hơn Quy Nhơn và Tây Sơn do tác động của dự án Hồ Đồng Mít năm 2021.