ĐÁNH GIÁ HÀM LƯỢNG CỦA MỘT SỐ KIM LOẠI NẶNG TRONG ĐẤT Ở CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TRỌNG ĐIỂM CỦA THÀNH PHỐ ĐỒNG NAI

Abstract

This study aims to assess the degree of soil contamination and characterize the vertical distribution of pollutants in soils across key industrial parks in Dong Nai city, Vietnam. A total of 150 soil samples were collected from six industrial parks and analyzed for pH and concentrations of heavy metals, including Pb, Zn, Cu, Cd, Hg, and As, as well as sulfate (SO₄²⁻). The study employed the surface accumulation ratio (R), linear regression analysis to examine relationships between the surface soil layer (0-30 cm) and the deeper soil layer (30-60 cm), analysis of variance (ANOVA), and the geoaccumulation index (Igeo). The results showed that the soils were generally acidic (pH_KCl = 4.21-5.48), which may increase the mobility of certain heavy metals. Strong correlations between metal concentrations in the two soil layers (R² > 0.90) indicated similar patterns of variation with depth, although localized spatial differences were also observed. The ANOVA results (p < 0.05) revealed statistically significant differences among the industrial parks. Based on the Igeo values, Cd exhibited the most notable degree of accumulation, whereas the other metals mainly showed localized enrichment in specific areas. Overall, the distribution of heavy metals in soils within the industrial parks of Dong Nai city appears to be controlled by the combined effects of emission sources and soil-related factors. These findings provide a scientific basis for depth-specific soil monitoring and environmental risk management under conditions of ongoing industrialization.

Tóm tắt

Nghiên cứu này nhằm đánh giá mức độ ô nhiễm và đặc điểm phân bố theo chiều sâu của các chất ô nhiễm trong đất tại các khu công nghiệp trọng điểm Thành phố Đồng Nai. Tổng cộng 150 mẫu đất được thu thập tại 6 khu công nghiệp, phân tích các chỉ tiêu pH và hàm lượng các kim loại nặng như: Pb, Zn, Cu, Cd, Hg, As và sunfat (SO₄²^- ). Nghiên cứu dựa trên việc phân tích hệ số tích tụ bề mặt (R), xác định mối tương quan dựa trên phường trình hồi quy tuyến tính giữa tầng đất mặt (0 - 30 cm) và tầng sâu (30 - 60 cm), phân tích phương sai (ANOVA) và chỉ số tích lũy địa chất (I_geo). Kết quả cho thấy, đất có xu hướng chua (pH_KCl = 4,21 - 5,48), có thể làm gia tăng tính linh động của một số kim loại nặng. Mối tương quan chặt chẽ giữa nồng độ hai tầng đất (R² > 0,90) phản ánh xu thế biến thiên đồng thời, tuy nhiên vẫn tồn tại sự khác biệt cục bộ theo không gian. Kết quả ANOVA (p < 0,05) cho thấy, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các khu công nghiệp. Đánh giá theo chỉ số I_geo cho thấy, Cd là nguyên tố có mức độ tích tụ đáng chú ý nhất, trong khi các kim loại khác chủ yếu thể hiện sự giàu hóa cục bộ tại một số khu vực. Nhìn chung, sự phân bố kim loại nặng trong đất khu công nghiệp tại thành phố Đồng Nai chịu ảnh hưởng tổng hợp của nguồn phát thải và các yếu tố thổ nhưỡng. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quan trắc theo chiều sâu và quản lý rủi ro môi trường đất trong điều kiện công nghiệp hóa.