GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NƯỚC VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ VẬN HÀNH TRONG CẤP NƯỚC SẠCH NÔNG THÔN VÙNG TÂY NGUYÊN BỊ ẢNH HƯỞNG CỦA HẠN HÁN THIẾU NƯỚC

Abstract

Recently, the rate of rural clean water supply in the Central Highlands has increased rapidly, which has contributed to a marked change in the technical infrastructure of the region and the increasing number of people having access to clean water. However, there are still many people lack access to clean water, especially in the context of droughts caused by climate change and epidemics. The management and operation of water supply systems (O&M) have not been paid much attention.  Most of the water works are managed by the commune authorities or the community. The O&M of rural water supply systems is unprofessional. The lack of the investment capital and cost for repair and maintenance leads to the inefficiency of water supply systems, cannot supply enough water quantity, cannot secure water quality and affect people's life, especially in the dry season. The evaluation of current situation and post-investment management models in the Central Highlands in the context of drought and proposing a socialization model for community-based water supply system management will help to improve the efficiency of rural water supply systems and promote the role of the community in rural water supply.

Tóm tắt

Trong thời gian vừa qua tỷ lệ cấp nước sạch nông thôn vùng Tây Nguyên tăng nhanh đã góp phần chuyển biến rõ nét hạ tầng kỹ thuật khu vực, giúp người dân tiếp cận được nguồn nước sinh hoạt đạt quy chuẩn tăng đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn rất nhiều người dân nơi đây vẫn chưa thể tiếp cận được sử dụng nguồn nước sạch, nhất là trong bối cảnh ảnh hưởng của hạn hán do biến đổi khí hậu (BĐKH), dịch bệnh. Công tác quản lý vận hành sau đầu tư công trình cấp nước tập trung nông thôn chưa được quan tâm, phần lớn công trình do chính quyền xã hoặc cộng đồng quản lý. Công tác tổ chức quản lý vận hành chưa chuyên nghiệp, nguồn vốn đầu tư, sửa chữa, duy tu bảo dưỡng trong quá trình vận hành khó khăn nên dẫn đến công trình hoạt động chưa hiệu quả, nguồn nước cấp không được đảm bảo chất lượng và số lượng gây ảnh hưởng đến đời sống người dân, đặc biệt trong mùa khô. Đã đánh giá hiện trạng, mô hình quản lý vận hành sau đầu tư công trình cấp nước sinh hoạt tập trung nông thôn vùng Tây Nguyên trong bối cảnh hạn hán. Từ đó, đề xuất được mô hình xã hội hóa quản lý công trình cấp nước tập trung nông thôn dựa vào cộng đồng phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động các công trình cấp nước nông thôn, phát huy vai trò của cộng đồng trong công tác cấp nước sinh hoạt nông thôn.