ẢNH HƯỞNG CỦA PHÂN ĐẠM BÓN VÀ MẬT ĐỘ TRỒNG ĐẾN NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG CỦA GIỐNG NGÔ NẾP TÍM LAI VNUA141

Abstract

VNUA141 is the first anthocyanin-rich single-cross hybrid purple waxy corn variety bred in Vietnam, developed by the Institute of Crop Research and Development, Vietnam National University of Agriculture. Fertilizer level and planting density are very important information in the commercial cultivation method of VNUA141 variety. The objective of this study was to evaluate the effect of different levels of nitrogen fertilizer and planting density on the yield and quality of hybrid purple waxy corn VNUA141. The experiment was designed in a split-plot with three replications in winter 2019 and spring 2020 season at Gia Lam, Hanoi. The results show that, days to harvesting shorter around 2-3 days when planting with low density (M1, M2: 48,000–51,000 plants/ha) in comparison with high density (M3, M4: 57,000-62,000 plants/ha). Increasing planting density significantly increased the leaf area index (LAI) of VNUA141 in the winter season 2019, but there was a slightly significant difference in the spring season 2020. The harvest index (HI) increased with increasing nitrogen fertilizer from P1 to P3 and then decreased at P4. Increasing the amount of nitrogen fertilizer applied significantly reduces nitrogen use efficiency (NUE). HI and NUE reached the highest at M2 planting density and then gradually decreased when increasing to M3 and M4 density levels. HI and NUE have a positive and strong correlation at a statistically significant level with marketable yield (r² = 0.80*** and r² = 0.66***, respectively in winter season 2019; r² = 0.53** and r² = 0.30*, respectively in spring season 2020). High nitrogen application (P4) reduced marketable yield and it might be due to the decrease of both HI and NUE. Anthocyanin content in winter season 2019 is slightly higher than spring season 2020, but no significant difference between treatments. Stability and adaptation analysis by AMMI model in both seasons showed that the combination of N fertilizer P3 (160N:90P₂O₅:90K₂Okg/ha) and density M2 (70 x 28 cm) is an optimum for the commercial cultivation method of VNUA141. This is the first study on the effect of nitrogen fertilizer and plant density on the first purple waxy corn variety of Vietnam.

Tóm tắt

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm đánh giá ảnh hưởng của các mức phân đạm bón và mật độ trồng khác nhau đến năng suất, chất lượng của giống ngô nếp tím lai VNUA141. Thí nghiệm được bố trí ô lớn - ô nhỏ với ba lần nhắc lại trong vụ đông 2019 và vụ xuân 2020 tại Gia Lâm, Hà Nội. Kết quả cho thấy, ở cả hai vụ thí nghiệm, thời gian thu bắp tươi của giống VNUA141 ngắn hơn từ 2-3 ngày khi trồng với mật độ thưa (M1: 48.000; M2: 51.000 cây/ha) so với mật độ dày (M3: 57.000; M4: 62.000 cây/ha). Tăng mật độ trồng làm tăng đáng kể chỉ số diện tích lá (LAI) của giống VNUA141 trong vụ đông 2019 nhưng không có sự sai khác lớn trong vụ xuân 2020. Chỉ số thu hoạch (HI) tăng khi tăng lượng phân đạm bón từ P1 lên P3 sau đó giảm ở mức P4. Tăng lượng phân đạm bón làm giảm đáng kể hiệu suất sử dụng đạm (NUE). HI và NUE đạt cao nhất ở mật độ trồng M2 và sau đó giảm dần khi tăng lên mức M3 và M4. HI và NUE có tương quan thuận và chặt ở mức có ý nghĩa thống kê với năng suất bắp tươi (r² = 0,80*** và r² = 0,66*** tương ứng trong vụ đông 2019; r² = 0,53* và r² = 0,30* tương ứng trong vụ xuân 2020). Bón đạm với liều lượng cao (P4) làm giảm năng suất bắp tươi có thể do HI và NUE giảm. Hàm lượng anthocyanin trung bình của giống VNUA141 ở vụ đông 2019 cao hơn so với vụ xuân 2020, tuy nhiên không có sự sai khác có ý nghĩa thống kê giữa các công thức thí nghiệm. Kết quả phân tích độ ổn định và thích nghi bằng mô hình AMMI ở cả hai vụ thí nghiệm cho thấy tổ hợp phân bón đạm P3 (160N:90P₂O₅:90K₂Okg/ha) và mật độ trồng M2 (70x28cm) là tối ưu nhất để canh tác giống ngô nếp tím lai VNUA141.