NGHIÊN CỨU THU NHẬN VÀ TINH SẠCH DẦU HẠT GẤC (Momordica cochinchinensis Spreng.) BẰNG PHƯƠNG PHÁP ÉP TRỤC VÍT

Abstract

Gac seeds (Momordica cochinchinensis Spreng.) are characterized by a high lipid content, containing 49.60 ± 0.49 g of lipid per 100 g of seed kernel. This study investigated the effects of screw-pressing conditions on oil recovery yield and the quality of gac seed oil. In addition, the factors influencing the degumming and decolorization stages in the oil refining process were evaluated. The results indicated that the optimal oil extraction conditions were obtained at 150°C with a screw speed of 12.5 rpm, yielding an oil recovery of 89.43 ± 0.95%, with acid value (AV) and peroxide value (PV) of 0.29 ± 0.02 mg/g and 5.26 ± 0.13 mEq/kg, respectively. During the degumming process, gum removal efficiency and phosphorus reduction efficiency reached 94.70 ± 0.25% and 96.53 ± 0.19%, respectively, under conditions of 0.3% citric acid at 70°C for 15 minutes. Subsequently, decolorization using 2% activated carbon for 20 minutes at 100°C resulted in refined oil with color parameters of L* = 28.57 ± 0.38, a* = −2.56 ± 0.29, b* = 5.35 ± 0.18, along with a peroxide value of 8.11 ± 0.17 mEq/kg, browning index (BI) of 13.18 ± 0.73 and total color difference (ΔE) of 1.92 ± 0.10. Overall, this study established a processing and refining protocol for gac seed kernel oil using screw pressing combined with degumming and decolorization. The findings provide a foundation for further investigations into the bioactive properties, oxidative stability, and potential applications of the oil in the food and pharmaceutical industries.

Tóm tắt

Hạt gấc (Momordica cochinchinensis Spreng.) chứa hàm lượng lipid cao, chứa 49,60 ± 0,49 g lipid/100 g nhân hạt. Trong nghiên cứu này, tập trung khảo sát các điều kiện ảnh hưởng của chế độ ép trục vít đến hiệu suất thu hồi và chất lượng dầu hạt gấc. Đồng thời khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến công đoạn khử keo và khử màu trong quy trình tinh sạch dầu. Kết quả cho thấy, điều kiện ép dầu thích hợp tại 150^oC với tốc độ trục vít là 12,5 rpm, tương ứng với hiệu suất thu hồi dầu đạt 89,43 ± 0,95%, AV = 0,29 ± 0,02 mg/g, PV = 5,26 ± 0,13 mEq/kg. Ở công đoạn khử gum, hiệu suất khử gum và hiệu suất khử phospho đạt 94,70 ± 0,25% và 96,53 ± 0,19% tại tỷ lệ axit citric 0,3% ở 70^oC trong 15 phút. Tiếp theo, khi khử màu dầu hạt bằng than hoạt tính với tỷ lệ 2% trong 20 phút ở 100^oC, dầu thu được có độ sáng L* = 28,57 ± 0,38, a* = -2,56 ± 0,29, b* = 5,35 ± 0,18, chỉ số PV = 8,11 ± 0,17 mEq/kg, BI = 13,18 ± 0,73, ∆E = 1,92 ± 0,10. Nghiên cứu đã xây dựng quy trình thu nhận và tinh sạch dầu nhân hạt gấc bằng phương pháp ép trục vít kết hợp khử keo và khử màu, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về đặc tính sinh học, độ ổn định oxy hóa và tiềm năng ứng dụng của sản phẩm trong lĩnh vực thực phẩm và dược phẩm.