ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT ĐIỀU HÒA SINH TRƯỞNG VÀ GIÁ THỂ ĐẾN NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH CÂY THỔ PHỤC LINH (Smilax glabra Wall. ex Roxb.) BẰNG HOM CỦ

Abstract

Smilax glabra Wall. ex Roxb. is a high-value medicinal plant species that has been severely depleted in the wild due to overexploitation. This study was conducted to determine a suitable combination of plant growth regulators (NAA, IBA) and propagation substrates for the vegetative propagation of S. glabra using tuberous rhizome cuttings, through the experiments arranged in a completely randomized design with three replications. The results showed that treating tuberous cuttings with NAA at 500 ppm for 30 seconds, combined with the substrate mixture of soil + rice husk ash + Nông Lâm - HDT01 microbial organic fertilizer (3: 2: 1), produced the highest propagation efficiency, with a rooting rate of 91.11%, a shoot emergence rate of 93.33%, an outplanting success rate of 86.67%, and a reduced seedling production period of approximately 60 days. These findings contribute to a scientific basis for improving the propagation protocol of S. glabra and have practical potential for large-scale seedling production to support the conservation and sustainable development of this valuable medicinal plant resource.

Tóm tắt

Thổ phục linh (Smilax glabra Wall. ex Roxb.) là loài cây dược liệu có giá trị cao, hiện đang bị suy giảm mạnh trong tự nhiên do khai thác quá mức. Nghiên cứu được thực hiện nhằm xác định tổ hợp chất điều hòa sinh trưởng (NAA, IBA) và giá thể giâm hom phù hợp cho nhân giống vô tính cây Thổ phục linh bằng hom củ, thông qua các thí nghiệm bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên với ba lần lặp lại. Kết quả cho thấy, xử lý hom củ bằng NAA 500 ppm trong 30 giây kết hợp giá thể phối trộn Đất + Trấu hun + Phân hữu cơ vi sinh Nông lâm - HDT01 (3: 2: 1) cho hiệu quả cao nhất, với tỷ lệ ra rễ đạt 91,11%, tỷ lệ bật chồi 93,33%, tỷ lệ cây xuất vườn 86,67% và rút ngắn thời gian tạo cây giống xuống còn khoảng 60 ngày. Kết quả nghiên cứu góp phần hoàn thiện cơ sở khoa học cho quy trình nhân giống cây Thổ phục linh, có tiềm năng ứng dụng trong sản xuất giống quy mô lớn phục vụ bảo tồn và phát triển bền vững nguồn dược liệu quý này.