TƯƠNG QUAN VỀ ĐẶC TÍNH LÝ HỌC VÀ HÓA HỌC ĐẤT VƯỜN TRỒNG THANH NHÃN (Euphoria longana) Ở TỈNH CÀ MAU

Abstract

Longan (Euphoria longana) cultivated in Ca Mau province, formerly part of Bac Lieu province, is a distinctive local crop known for its superior fruit quality. This study aimed to evaluate soil nutrient contents and analyze the correlations between soil physical and chemical properties in longan orchards. Soil samples were collected from 30 longan orchards for analyses of physical and chemical parameters. The results revealed a diversity of soil textures, varying from sandy loam, loam, clay loam, sandy soil, silty clay loam, clay loam and silty loam. Soil pHH2O was generally within the neutral range; however, they showed a decreasing trend over the cultivation period. Based on soil fertility rating, available nitrogen (N), available phosphorus (P), exchangeable potassium (K), exchangeable calcium (Ca) and exchangeable magnesium (Mg), zinc (Zn), manganese (Mn) and boron (B) were generally from moderate to high levels, whereas organic matter, and total N were at low levels. Spearman correlation analysis revealed that sand content and saturated hydraulic conductivity (Ksat) showed significant negative correlations with EC, soil organic matter, CEC, exchangeable Na, soluble Ca and Zn (P < 0.01), indicating a high risk of nutrient leaching in coarse-textured soils with high permeability. Therefore, a combined application of organic and inorganic fertilizers is recommended to reduce nutrient leaching, thereby improving economic efficiency and sustainability in longan cultivation.

Tóm tắt

Thanh nhãn (Euphoria longana) trồng tại tỉnh Cà Mau (tỉnh Bạc Liêu cũ) là loại cây trồng đặc sản của địa phương do có phẩm chất nổi trội. Nghiên cứu này được thực hiện để đánh giá hiện trạng dinh dưỡng và phân tích tương quan giữa các đặc tính vật lý và hóa học của đất. Tổng cộng 30 vườn được thu mẫu đất để phân tích các chỉ tiêu vật lý và hóa học đất. Kết quả ghi nhận sa cấu đất trồng Thanh nhãn đa dạng, bao gồm: Đất thịt nhẹ pha cát, đất thịt nhẹ, đất thịt nhẹ pha sét, đất cát, đất thịt trung bình pha sét, đất sét pha thịt và đất thịt trung bình. Giá trị pHH2O của các mẫu đất phổ biến ở mức trung tính và có xu hướng giảm theo thời gian canh tác. Hàm lượng dinh dưỡng như: Đạm (N) và lân (P) hữu dụng, kali (K), canxi (Ca) và magie (Mg) trao đổi, kẽm (Zn), mangan (Mn) và bo (B) hữu dụng trong đất được đánh giá ở mức trung bình đến cao, trong khi chất hữu cơ, N tổng số ở mức thấp. Phân tích tương quan Spearman ghi nhận, tỷ lệ cát và hệ số thấm bão hòa tương quan nghịch có ý nghĩa với EC, chất hữu cơ, CEC, Na trao đổi, Ca hòa tan và Zn hữu dụng (P < 0,01), cho thấy nguy cơ rửa trôi dinh dưỡng cao trên đất có sa cấu thô. Vì vậy, cần kết hợp giữa bón phân vô cơ và hữu cơ nhằm hạn chế rửa trôi dinh dưỡng để nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững trong canh tác Thanh nhãn.