PHÂN TÍCH KHOẢNG TRỐNG THỤ HƯỞNG TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI CẤP THÔN, BẢN: ỨNG DỤNG LÝ THUYẾT HẠNH PHÚC VÀ TIẾP CẬN PHÚC LỢI CHỦ QUAN

Abstract

This study analyzes the welfare gaps in new rural development at the village level from the perspective of subjective well-being and residents’ happiness, thereby complementing the traditional quantitative criteria-based approach. Grounded in subjective well-being theory, the study employs a happiness measurement framework adapted to the Vietnamese context, encompassing three groups of indicators: (i) economic and material conditions, (ii) family and social relationships and (iii) personal life and individual well-being. Primary data were collected from 405 households in Thai Nguyen province. An Importance-Satisfaction analysis was applied to identify the factors most highly valued by local residents and to reveal “welfare gaps” in the process of new rural development. The results indicate that most significant gaps are concentrated in the economic-material group (employment, housing, infrastructure) and the personal life group (health, personal capabilities, time), whereas family and social factors are generally perceived as stable and associated with high levels of satisfaction. The findings imply that new rural development at the village level requires practical solutions aimed at directly improving residents’ quality of life, placing people at the center and using their satisfaction and happiness as the key measure for substantive and sustainable development.

Tóm tắt

Nghiên cứu này phân tích các khoảng trống thụ hưởng trong xây dựng nông thôn mới ở cấp thôn, bản từ góc nhìn phúc lợi chủ quan và hạnh phúc của người dân, nhằm bổ sung cho cách tiếp cận truyền thống dựa trên hệ thống tiêu chí định lượng. Trên cơ sở lý thuyết phúc lợi chủ quan, nghiên cứu sử dụng mô hình đo lường hạnh phúc được nội địa hóa cho bối cảnh Việt Nam với ba nhóm chỉ báo: (i) điều kiện kinh tế - vật chất, (ii) quan hệ gia đình - xã hội, và (iii) đời sống cá nhân. Dữ liệu được thu thập từ 405 hộ gia đình trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Phương pháp phân tích Quan trọng - Hài lòng được áp dụng nhằm nhận diện các yếu tố được người dân coi trọng nhất và các “khoảng trống thụ hưởng” trong quá trình xây dựng nông thôn mới. Kết quả cho thấy các khoảng trống lớn tập trung vào nhóm kinh tế - vật chất (công việc, nhà ở, hạ tầng) và nhóm đời sống cá nhân (sức khỏe, năng lực, thời gian), trong khi các yếu tố gia đình - xã hội nhìn chung được đánh giá ổn định và hài lòng cao. Nghiên cứu hàm ý rằng, xây dựng nông thôn mới cấp thôn, bản cần các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng sống trực tiếp cho người dân, lấy sự hài lòng và hạnh phúc của người dân làm thước đo then chốt cho sự phát triển thực chất và bền vững.