NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI CÂY CHÈ SHAN TUYẾT CỔ THỤ Ở XÃ ĐỒNG PHÚC, TỈNH THÁI NGUYÊN

Abstract

Shan Tuyet ancient tea trees in Dong Phuc commune exhibit vigorous growth, large woody stems, and broad canopies. Branching occurs at heights ranging from 116.3 to 143.3 cm, with branch angles between 36.8° and 74.2°, and canopy forms varying from spreading to semi upright or upright. Stem circumference ranges from 67 to 117 cm, with medium branch density. Leaves measure 39.43 - 109.73 cm² in area, with rough lamina, shallow serrated margins, and green to light, medium or dark green coloration. Buds are light green, 8.6 - 13.4 cm in length, weighing 1.98 - 2.43 g, and covered with a moderate density of trichomes. Flowers bear 5 - 7 petals, white to pink in color, with diameters of 2.60  - 3.33 cm, and 67 - 108 stamens. Fruits are relatively small (1.82 - 2.49 cm), containing 2 - 4 seeds, with seed coats ranging from brown to dark brown and variable thickness. Several individuals (NB - 10, PP - 5, NB - 11) possess relatively larger leaves, suggesting higher photosynthetic potential. The observed morphological diversity among trees reflects underlying genetic variation and ecological adaptation, providing a valuable basis for conservation and sustainable utilization of Shan Tuyet genetic resources.

Tóm tắt

Chè Shan tuyết cổ thụ ở xã Đồng Phúc, tỉnh Thái Nguyên có sức sinh trưởng khỏe, thân gỗ lớn, tán rộng. Cây phân cành ở độ cao 116,3 - 143,3 cm, góc phân cành 36.8° - 74,2°, dạng tán đa dạng (ngang, xiên, đứng). Chu vi thân dao động 67 - 117 cm, mật độ cành trung bình. Lá có diện tích 39,43 - 109,73 cm², hình thái phiến lá nhăn nhiều, mép có răng cưa nông; màu lá xanh trung bình, xanh nhạt hoặc xanh đậm. Búp màu xanh nhạt, dài 8,6 - 13,4 cm, khối lượng 1,98 - 2,43 g, lông tuyết mức trung bình. Hoa có 5-7 cánh, màu trắng hoặc hồng, đường kính 2,60 - 3,33 cm; số chỉ nhị 67 - 108 bao. Quả nhỏ (1,82 - 2,49 cm), 2 - 4 hạt, hạt màu nâu đến nâu sẫm, vỏ dày mỏng khác nhau. Một số cá thể nổi bật có lá lớn (NB - 10, PP - 5, NB - 11) tiềm năng quang hợp cao. Kết quả cho thấy sự đa dạng hình thái giữa các cây, phản ánh tính di truyền và thích nghi sinh thái.