NGHIÊN CỨU NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI DÂN VÙNG ĐỆM VỀ DỊCH VỤ HỆ SINH THÁI CỦA VƯỜN QUỐC GIA U MINH HẠ

Abstract

The study was conducted to assess the community's awareness of ecosystem services of U Minh Ha National Park. The study was conducted by surveying 80 households in two buffer zone communes, Khanh An commune in U Minh district and Tran Hoi commune in Tran Van Thoi district, Ca Mau province (currently in Khanh An, U Minh, Da Bac communes, Ca Mau province). Chi-square test was applied to analyze factors affecting the community's awareness. The results showed that percentage of the surveyee who perceived the provisioning services of the National Park at high and very high levels was (17.5 - 23.8%) lower than the regulating services (55 - 70%), the culture-education services (43.8 - 66.3%) and the supporting services (43.8 - 57.5%). The proportion of people who perceived the decline in resources and environmental quality of the National Park was 47.5 - 51.3%. Most people (88.8 - 96.3%) knew about the impact of agricultural production activities, domestic waste, resource exploitation and global climate change on the resources and environment of the National Park. In addition, the majority of people (77.5 - 87.5%) have good awareness of solutions to protect resources, environment and ecosystem services of the National Park. The community's awareness of ecosystem services increased with education level, so it was also influenced by occupational factors and young people often had better awareness. The research results are an important database for the protection of resources, environment, ecosystem services and the implementation of payments for ecosystem services of U Minh Ha National Park.

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện nhằm đánh giá nhận thức của cộng đồng về dịch vụ hệ sinh thái của Vườn Quốc gia U Minh Hạ (VQG). Nghiên cứu đã khảo sát 80 hộ dân ở hai xã vùng đệm là xã Khánh An, huyện U Minh và xã Trần Hợi, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau (nay là xã Khánh An, U Minh, Đá Bạc, tỉnh Cà Mau). Kiểm định chi bình phương được áp dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của người dân. Kết quả cho thấy, tỷ lệ người được khảo sát nhận thức các giá trị cung cấp của VQG ở mức cao và rất cao (17,5 - 23,8%), thấp hơn so với các dịch vụ điều tiết (55 - 70%), văn hóa - giáo dục (43,8 - 66,3%) và hỗ trợ (43,8 - 57,5%). Tỷ lệ người dân nhận thức tài nguyên và chất lượng môi trường của VQG suy giảm (47,5 - 51,3%). Hầu hết người dân (88,8 - 96,3%) đều biết về tác động của những hoạt động sản xuất nông nghiệp, chất thải sinh hoạt, khai thác tài nguyên và tình trạng thay đổi của khí hậu toàn cầu đến tài nguyên và môi trường của VQG. Bên cạnh đó, đa phần người dân (77,5 - 87,5%) có nhận thức tốt về những giải pháp bảo vệ tài nguyên, môi trường và dịch vụ hệ sinh thái của VQG. Nhận thức về dịch vụ hệ sinh thái tăng theo trình độ học vấn nên cũng chịu ảnh hưởng của yếu tố nghề nghiệp và những người ở độ tuổi trẻ thường có nhận thức tốt hơn. Kết quả nghiên cứu là cơ sở dữ liệu quan trọng cho công tác bảo vệ tài nguyên, môi trường, dịch vụ hệ sinh thái và thực hiện công tác chi trả dịch vụ hệ sinh thái của VQG U Minh Hạ.