ĐÁNH GIÁ TÍNH ĐA HÌNH VÀ MỐI QUAN HỆ DI TRUYỀN CỦA MỘT SỐ LOÀI DÂY THÌA CANH (Gymnema sylvestre (Retz.) R.Br. ex Sm., Gymnema yunnanense Tsiang, Gymnema latifolium Wall. ex Wight) ĐƯỢC BẢO TỒN TẠI VIỆT NAM BẰNG CHỈ THỊ SSR (SIMPLE SEQUENCE REPEATS)

Tóm tắt

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá đa dạng di truyền và xác định mối quan hệ giữa 15 mẫu Dây thìa canh, thuộc 3 loài: Gymnema sylvestre (Retz.) R.Br. ex Sm., Gymnema yunnanense Tsiang, Gymnema latifolium Wall. ex Wight được bảo tồn tại Việt Nam bằng 24 chỉ thị SSR. ADN tổng số được tách chiết từ lá non và khuếch đại PCR với các cặp mồi SSR. Sản phẩm PCR đa hình được phân tích bằng điện di trên gel polyacrylamide. Kết quả phân tích ma trận tương đồng di truyền (hệ số Jaccard) cho thấy mức độ tương đồng dao động từ 0,08 (giữa M3 và M12) đến 0,56 (giữa M4 và M6), với giá trị trung bình là 0,28, phản ánh sự đa dạng di truyền đáng kể trong tập đoàn mẫu. Cây phân loại di truyền xây dựng bằng phương pháp UPGMA đã chia 15 mẫu thành hai nhóm chính ở mức tương đồng khoảng 0,25 - 0,28. Nhóm I bao gồm 11 mẫu (M1, M2, M3, M4, M5, M6, M8, M10, M11, M13, M15) và nhóm II gồm 4 mẫu (M7, M9, M12, M14), với các phân nhóm nhỏ hơn thể hiện sự phân hóa di truyền rõ rệt. Các cặp mẫu có độ tương đồng cao M4 - M6: 0,56; M1 - M5: 0,53 và thấp M3 - M12: 0,08 đã được xác định. Kết quả nghiên cứu cung cấp những dẫn liệu khoa học quan trọng về nguồn gen Dây thìa canh tại Việt Nam, làm cơ sở cho công tác bảo tồn, quản lý, khai thác hiệu quả và định hướng cho các chương trình chọn tạo giống trong tương lai.