ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CÂY MẮC MẬT (Clausenna indica (Dalzell) Oliv.) TẠI MỘT SỐ TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC, VIỆT NAM

Tóm tắt

Nghiên cứu đánh giá đặc điểm sinh học của cây Mắc mật (Clausena indica (Dalzell) Oliv.) 15 năm tuổi tại 3 tỉnh miền núi phía Bắc (gồm: Thái Nguyên, Cao Bằng, Lạng Sơn) trên 2 loại đất (gồm: Đất feralit đồi và đất núi đá vôi). Về hình thái, cây gỗ nhỏ thường xanh, lá kép lông chim, lá chét hình bầu dục có nhiều đốm tuyến tinh dầu; hoa nhỏ, lưỡng tính, gồm 5 lá đài - 5 cánh, 10 nhị, bầu trên 3 ô, nhụy dài 3,2 - 3,3 mm; quả mọng hình cầu đường kính 10,8 - 11,8 mm, vỏ mỏng nhiều tuyến tinh dầu; hạt bầu dục. Kích thước hoa và quả biến động nhẹ theo lập địa, trong khi các đặc điểm cấu trúc của hoa và quả ổn định giữa các vùng. Về đặc điểm sinh trưởng, cây có 3 đợt ra lộc chính (Xuân, hè, thu), sinh trưởng nhanh hơn trên đất núi đá vôi. Các chỉ tiêu chất lượng (Ca, K, protein, đường tổng số, polyphenol, flavonoid, tinh dầu, vitamin C và β -caroten) cao hơn rõ rệt trên đất núi đá vôi, phản ánh khả năng hấp thu khoáng và tổng hợp hợp chất thứ cấp tốt hơn ở các dạng lập địa khác. Kết quả nghiên cứu đã khẳng định tính dẻo sinh lý - sinh hóa cao của loài và cung cấp cơ sở khoa học cho quy hoạch vùng nguyên liệu để sản xuất tinh dầu, dược liệu và thực phẩm chức năng từ lá và quả cây Mắc mật tại một số tỉnh miền núi phía Bắc.